Endometrioza jest przewlekłą chorobą zapalną związaną z występowaniem ognisk błony śluzowej macicy (endometrium) poza macicą. Ich obecność wiąże się z występowaniem dolegliwości bólowych i niepłodności. W roku 2010 szacowano, że endometrioza dotyczy 176 milionów kobiet w wieku reprodukcyjnym na świecie. Powstawanie ognisk endometriozy tłumaczy się zwrotnym przepływem krwi miesiączkowej przez jajowody, metaplazją w obrębie otrzewnej oraz szerzeniem się endometrium drogą chłonną u genetycznie i immunologicznie podatnych chorych. W etiologii endometriozy zwraca się też uwagę na możliwy udział czynników neurologicznych  oraz zależność występowania zmian i objawów klinicznych od estrogenów.

Objawy

Do typowych objawów endometriozy należą: bolesne miesiączki, bolesne stosunki, obfite miesiączki, bóle w obrębie miednicy niezwiązane z miesiączką, bóle przy oddawaniu moczu oraz przewlekłe zmęczenie. Endometrioza wiąże się z niepłodnością w związku z występowaniem niedrożności jajowodów, obecności torbieli jajników, występowaniu subklinicznego stanu zapalnego miednicy mniejszej, upośledzonej jakości oocytów i zaburzonej receptyptywności endometrium. Występowanie endometriozy zmniejsza szanse powodzenia technik wspomaganego rozrodu. Endometrioza stanowi istotny problem społeczny i ekonomiczny.

Leczenie

W leczeniu farmakologicznym endometriozy stosowano jak dotąd  dwuskładnikową tabletkę antykoncepcyjną, danazol, gestrinon, octan medroksyprogesteronu i analogi gonadoliberyny (aGnRH). W ostatnich latach zwrócono uwagę na możliwość zastosowania nowej grupy leków, jakimi są inhibitory aromatazy.

W leczeniu operacyjnym endometriozy standardem jest operacja laparoskopowa z wyłuszczeniem torbieli endometrialnych jajników, uwolnieniem zrostów oraz koagulacją ognisk w obrębie otrzewnej.