Hormonalna terapia zastępcza polega na uzupełnianiu ilości żeńskich hormonów (głównie estrogenów) u kobiet w okresie około- i pomenopauzalnym.
Przez podawanie hormonów oddziałuje się na cały organizm kobiety. HTZ niweluje albo przynosi ulgę w dolegliwościach związanych z menopauzą.

Stosujemy różne formy terapii. Kobietom pozbawionym macicy podaje się same estrogeny. Natomiast tym kobietom, które macicę mają, zaleca się estrogeny i progestageny (syntetyczne hormony naśladujące działanie naturalnego progesteronu). Te ostatnie znoszą negatywne efekty działania estrogenów i chronią śluzówkę macicy przed nadmiernym rozrostem.

Pacjentkom, które wkroczyły w okres okołomenopauzalny lub są kilka lat po menopauzie, lekarz MedicaNow może zalecić taką kombinację hormonów, dzięki którym co miesiąc będzie się pojawiało krwawienie naśladujące miesiączkę. Z kolei kobietom po sześćdziesiątce zaleca się taką terapię, w której krwawień nie będzie.

Hormony podaje się w różnej formie. Pacjentka może łykać pigułki albo stosować plastry nasycone hormonami, które stopniowo się uwalniają. Takie plastry nakleja się na przedramiona, na plecy lub na wysokości tzw. długich majtek, czyli od wysokości pępka do półuda. Plastry przykleja się za każdym razem w innym miejscu, takim, gdzie nie ma żylaków i skóra jest gładka. Wadą plastrów jest to, że mogą się odklejać lub wywoływać miejscowe uczulenie.

Poziom hormonów można też uzupełniać, stosując dopochwowe globulki lub krem w aplikatorze, albo zakładając wewnątrzmaciczną wkładkę, z której uwalniają się gestageny. Jeśli kobieta stosuje taką wkładkę, to dodatkowo jeszcze łyka estrogeny w tabletkach lub nakleja plastry. W HTZ najczęściej stosuje się właśnie różne kombinacje hormonów.

Obecnie istnieją 4 grupy dostępnych estrogenów:

  1. Estradiol i inne estrogeny takie, jak estron, estriol, które posiadaja budowę identyczną z estrogenami produkowanymi przez jajniki.
  2. Walerianian estradiolu: nieznacznie zmodyfikowana naturalna cząsteczka estradiolu (postać zestryfikowana).
  3. Skoniugowane estrogeny końskie: mieszanina estrogenów uzyskiwanych z moczu ciężarnych klaczy, zawierająca głównie siarczan estronu i siarczan ekwiliny.
  4. Estrogeny syntetyczne: syntetyczne cząsteczki o właściwościach estrogennych, takie jak etynyloestradiol. Najczęściej znajdują zastosowanie w doustnych środkach antykoncepcyjnych.

Wskazania do rozpoczęcia hormonalnej terapii zastępczej:

  • Objawy niedoboru estrogenów związane z okresem menopauzy,
  • Niedobór estrogenów po operacyjnym usunięciu jajników,
  • Prewencja/leczenie osteoporozy.

Wskazania do kontynuowania hormonalnej terapii zastępczej:

  • Dobra tolerancja leczenia,
  • Ustępowanie objawów menopauzalnych pod wpływem leczenia,
  • Korzystny wpływ terapii na mineralizację kości i układ sercowo-naczyniowy.

Badania dodatkowe, które powinny być wykonane u każdej kobiety rozpoczynającej HTZ:

  • badanie ginekologiczne, uzupełnione pobraniem wymazu cytoonkologicznego z szyjki macicy,
  • badanie ultrasonograficzne narządu rodnego, ze szczególnym uwzględnieniem oceny endometrium,
  • badanie palpacyjne gruczołów piersiowych i mammografia.
W przypadku kobiet po przebytym zawale mięśnia sercowego, z rozpoznaną cukrzycą, chorobami tarczycy, chorobami układowymi terapię hormonalną lekarz MedicaNow może zalecić przeprowadzenie konsultacji specjalistycznych.